Który czas wybrać? Algorytm do wybierania czasów TERAŹNIEJSZYCH

który czas

Lata nauki angielskiego, a i tak ciągle zastanawiasz się, który czas wybrać? Nie zliczę, ile razy słyszałam od swoich uczniów, że wszystko byłoby dobrze, gdyby nie te sto tysięcy (?) czasów po angielsku. I że w ogóle co to jest i co za matoł to wymyślił i że to na pewno wszystko po to, żeby innym trudno było się nauczyć angielskiego [bez komentarza:]. Jeżeli i Tobie zdarza się zamotać, to polecam dzisiejszą instrukcję z algorytmem, jak wybrać odpowiedni czas teraźniejszy.

Jestem fanką teorii, że im prościej, tym lepiej. Nie ma co utrudniać czegoś, co jest proste. A czasy po angielsku są wyjątkowo proste, bo wbrew pozorom, w większości sytuacji da się to sprowadzić do algorytmu. Aby odpowiednio wybrać czas, potrzebne jest działanie w trzech krokach.

Trzy kroki do wyboru właściwego czasu

  1. Osadzenie w czasie – czyli czy mówimy o przeszłości, teraźniejszości czy przyszłości. To nie jest trudne – jeśli mniej więcej łapiesz sens zdania, albo wiesz, co chcesz powiedzieć, z tym krokiem nie powinieneś mieć żadnych kłopotów.
  2. Określenie czasu – do tego właśnie przyda się dzisiejsza ściąga.
  3. Kontekst – czyli upewnienie się, że na podstawie poprzednich dwóch kroków dokonaliśmy trafnego wyboru. W tym momencie próbujemy dopasować nasze zdanie do generalnych zasad i zdefiniować, do którego czasu pasuje nasza sytuacja.

Algorytm doboru czasów teraźniejszych

Który czas teraźniejszy – mapka z algorytmem DO POBRANIA

Który czas teraźniejszy? Przykład 1

Sprawdźmy to zatem na przykładach. Załóżmy, że chcesz powiedzieć coś takiego:

Dzisiaj nie idę do pracy.

  1. Osadzenie w czasie. To już wiemy: mówimy o teraźniejszości, bo rzecz się dzieje dzisiaj.
  2. Określenie czasu – dzisiaj czyli po angielsku today.

Jesteśmy zatem w tej części naszej mapy:

        3. Kontekst – dla pewności, próbujemy dopasować nasze zdanie do znanych nam sposobów używania czasu Present Continuous. W tym przypadku wiemy, że mówimy o czymś, co dziś dzieje się inaczej niż zwykle + o czymś, co dzieje się w szeroko rozumianym teraz. Dwa typowe użycia czasu Present Continuous! Bingo! Zatem nasze zdanie powinno brzmieć: Today I’m not going to work

Przykład 2

No to zróbmy inny przykład. Załóżmy, że tym razem, chcemy przetłumaczyć takie zdanie:

Ostatnio dużo czytam.

  1. Osadzenie w czasie – nawet po polsku to zdanie jest w czasie teraźniejszym, więc nie ma tu wątpliwości, że poruszamy się po czasach teraźniejszych.
  2. Określenie czasu – z jednej strony, można by pomyśleć, że jest to sytuacja powtarzalna (typowa dla czasu Present Simple), ale w zdaniu mamy wyraźnie wskazane określenie czasu – ostatnio, czyli po angielsku recently albo lately.

Jesteśmy zatem w tej części mapy:

         3. Kontekst – sytuacja ta dotyczy czynności, która zaczęła się jakiś czas temu i trwa do teraz. Czyli znów, jest to typowe użycie czasu Present Perfect! Dodatkowo, podkreślamy tutaj ciągłość czynności (czytam, a nie przeczytałam). Zatem zdanie powinno brzmieć: Recently I’ve been reading a lot. 

Przykład 3

Dobra, spróbujmy coś trudniejszego. To, co frustruje najbardziej, to przykłady, które idealnie pasują do algorytmu. A co wtedy, jeśli nie ma wyraźnego określenia czasu? Co wtedy? No co? Po pierwsze, próbujemy się nie obsrajtolić w majty ze strachu, bo na pewno da radę jakoś temu zaradzić. A potem znów próbujemy przejść ten trudny proces, jakim jest wybór czasu, krok po kroku. Nie na wariata.

Weźmy dla przykładu takie zdanie:

Nie jem pomidorów. Kiedyś się zatrułam i od tego czasu ich nie jem.

  1. Osadzenie w czasie – nadal jesteśmy w teraźniejszości

         2/3. Określenie czasu – w przypadku pierwszego zdania nie mamy określenia czasu w ogóle, w przypadku drugiego, coś już tam wiemy. Ale po kolei. Pierwsze zdanie wskazuje na to, że generalnie czegoś nie robię, czyli można się pokusić o sytuację typową dla always albo jak kto woli never. W każdym razie, mamy tu na myśli regularne powtarzanie się jakiejś czynności, a to jest typowe użycie czasu Present Simple. Więc tu będzie prosto: I don’t eat tomatoes. Daliśmy radę bez jasno wskazanego określenia czasu (yaaaay!). W drugim zdaniu, mamy już szerszy kontekst. Coś się wydarzyło w przeszłości i od tego czasu, dzieje się coś innego. Coś świta? No jasne! Znów Present Perfect! Czyli mimo, że znów nie mamy określenia czasu, sami możemy je sobie wydedukować na podstawie kontekstu sytuacyjnego – since! Czyli zdanie będzie brzmiało: I got sick once and I haven’t eaten them ever since.

Przykład 4

Kwestia kontekstu jest niezwykle ważna w sytuacji, w której nie ma jasno wskazanego określnika czasu. Przyjrzyjmy się kolejnemu przykładowi:

Mam problem z wybieraniem właściwego czasu.

  1. Osadzenie w czasie – mam czyli domyślamy się, że nadal jesteśmy w czasie teraźniejszym [ufff].
  2. Określenie czasu – no właśnie. Niby nie ma w tym zdaniu wprost wskazanego określenia czasu. W takiej sytuacji, musimy je sobie dodać sami! W sensie, w głowie, nie musimy go dodawać tak naprawdę, w zdaniu 😉 Skoro mam z czymś problem, to można się domyślić, że mam z tym problem generalnie, zazwyczaj. To by nam sugerowało jakieś określenie czasu z grupy usually, always, generally, ale…
  3. Kontekst – i w tym momencie jest clue naszej zabawy. Jeżeli jedyne, co wiemy o sytuacji, to podane powyżej zdanie, to w zasadzie poprawnych odpowiedzi może być kilka, w zależności od tego, jaki efekt chcemy uzyskać. Możemy użyć zgodnie z pierwszą intuicją, czasu Present Simple i wtedy będziemy mieć I have problems with choosing the correct tense, które oznacza, ni mniej, ni więcej, a właśnie mam problem z wybieraniem właściwego czasu. Ale w zasadzie, możemy też użyć Present Perfect  i powiedzieć I’ve had problems with choosing the correct tense i wtedy domyślamy się, że problem powstał jakiś czas temu i trwa do teraz, więc sytuacja mogłaby być taka: Mam problem z wybieraniem właściwego czasu… odkąd dowiedziałam się, że tych czasów jest aż tyle! W tym przypadku, poprawność zdania zależy od intencji i zamysłu tego, kto je mówi. Bez szerszego kontekstu możliwości będzie kilka (nawet więcej, niż tylko te dwie, które ja tu omówiłam!) i wszystkie będą tak samo poprawne. Ale o różnicy w tłumaczeniu w zależności od użytego czasu jeszcze będę mówić (pisać:P) na blogusiu, więc wypatrujcie!

Mam nadzieję, że dzięki takiej rozpisce i wyjaśnieniom, wybór czasu (a przynajmniej czasu teraźniejszego!) będzie dla Was pestką! Wyczekujcie kolejnych wpisów, bo już wkrótce rozprawimy się także z czasami przeszłymi i przyszłymi, a na koniec, to w ogóle, zrobimy jedno wielkie czasowe kombo, gdzie będą wszystkie czasy naraz i w ogóle będzie to straszne i trudne. Wyczekujcie! A tymczasem, dajcie znać w komentarzach, jak Wam się podobał wpis i czy się przyda!

Lubisz? Udostępnij:
RSS
Facebook
Google+
http://englishake.pl/2017/05/04/ktory-czas-wybrac/
Twitter

Zainteresuje Cię także:

Makijażowe tutoriale – gotowe materiały do nauki (z filmikami!). Poziom: B2 Wielokrotnie wspominałam, że subskrybuję sto tysięcy kanałów makijażowych na YouTube. A żeby nie mieć poczucia, że marnuję czas na oglądanie głupot w internetach, oglądam głównie anglojęzyczne kanały,...
Sprzątanie po angielsku – słówka, których jeszcze nie znacie! Sprzątanie po angielsku - chcesz znać słówka potrzebne do szczegółowego opisu tej jakże zacnej czynności? Przedświąteczne i noworoczne solidne porządki w szafach potrafią jednak być inspirujące, bo d...
sQUIZ it! Valentine’s Day. Słuchajcie, jest nowa akcja! Postanowiłam Was zmusić do bardziej wytężonej pracy, niach niach. Od dziś, co niedzielę zapraszam na sQuiz it! czyli wyciśnij z siebie więcej, czyli quiz gramatyczno-słown...
Present Perfect – powtórka czasu plus conversation cards Częstą poradą, jaką słyszą uczący się angielskiego jest to, żeby ćwiczyć mówienie jak najczęściej się da. Nawet, jeśli miałoby się to wiązać z mówieniem do siebie! Jakiś czas temu pisałam post o tym, ...
Czasy po angielsku – czy znajdziemy dla nich podobne konstrukcje w języku polskim? Motywem tegorocznego świętowania Miesiąca Języków organizowanego przez blogerów językowo-kulturowych są podobieństwa między językiem polskim a innymi językami. Zatem, jeżeli chcesz zobaczyć moje zesta...